Wie kan je redden als je in nood bent, ver buiten het bereik van de reguliere reddingsdiensten?
Elke schipper moet beseffen dat hij of zij zich vanaf ongeveer 200 zeemijl uit de kust buiten het bereik van reddingshelikopters en reddingsvaartuigen bevindt.
Wat gebeurt er dan?
Kan een koopvaardijschip je redden?
Wanneer het MRCC (Maritime Rescue Coordination Centre) een noodbericht ontvangt, zal het – na de nodige verificaties – nagaan welke koopvaardijschepen zich in de buurt van de noodlocatie bevinden. Als er schepen binnen een redelijke afstand varen (bijvoorbeeld op twee à drie dagen varen), kan het MRCC hen verzoeken assistentie te verlenen.
Voor een koopvaardijschip is een reddingsoperatie echter een complexe en risicovolle onderneming.
Belangrijke aandachtspunten:
- Grote koopvaardijschepen zijn meestal moeilijk manoeuvreerbaar. In havens hebben ze vaak loodsen en sleepboten nodig om nauwkeurig te manoeuvreren.
- Bemanningen van koopvaardijschepen hebben doorgaans beperkte ervaring met reddingsoperaties.
- Een groot schip is stabieler wanneer het vaart. Stoppen naast een jacht of reddingsvlot is moeilijk en bij ruwe zee soms zelfs onmogelijk. Bovendien kunnen schepen met een hoge opbouw, zoals containerschepen, sterk gaan rollen, waardoor lading kan verschuiven en bijkomende gevaren ontstaan.
- Een reddingsboot te water laten terwijl het schip nog vaart, brengt aanzienlijke risico's met zich mee. Bij twijfel zal een kapitein zijn bemanning niet onnodig in gevaar brengen.
- Er bestaat een risico dat een jacht of reddingsvlot onder het achterschip wordt gezogen door de werking van de schroef.
Mogelijkheden wanneer een koopvaardijschip kan stoppen :
Als een koopvaardijschip erin slaagt te stoppen in de nabijheid van een jacht of reddingsvlot, zijn er verschillende mogelijkheden :
- Reddingsboot te water laten
Een reddingsboot met bemanning inzetten is mogelijk, maar blijft gevaarlijk bij hoge golven en zware zeegang.
- Een loodsladder kan langs de scheepswand neergelaten.
Zo'n verticale ladder kan tot 9 meter hoog zijn. Het beklimmen ervan is bijzonder zwaar en gevaarlijk voor uitgeputte, onderkoelde, uitgedroogde of gewonde personen. Bij hevige rolbewegingen kan de ladder bovendien hard tegen de romp slaan.
- Personen ophijsen
Personen kunnen eventueel met een cargonet of reddingsgordel aan boord worden gehesen. Ook hierbij bestaat het risico dat zij tegen de scheepswand botsen wanneer het schip rolt.
- Pallet in cargonet
Soms wordt een houten pallet in een cargonet neergelaten. Personen in nood gaan op de pallet staan en worden vervolgens met een kraan (indien beschikbaar) aan boord gehesen. Dit systeem biedt iets meer bescherming tegen schokken tegen de scheepswand.
Wanneer onmiddellijke redding niet mogelijk is
Als evacuatie te gevaarlijk blijkt, kan een schip eventueel een extra reddingsvlot met overlevingsmateriaal te water laten om de overlevingskansen tijdelijk te vergroten. Dit biedt echter geen onmiddellijke redding.
Opmerking
Een schipper in nood moet soms afwegen of het veiliger is om aan boord van een nog drijvend jacht of reddingsvlot te blijven.
Ben je veilig zodra je aan boord bent van een vrachtschip?
Vrachtschepen hebben geen arts aan boord. Wel beschikken bemanningsleden doorgaans over een STCW-opleiding in medische hulpverlening (Advanced Medical Care), die om de vijf jaar moet worden vernieuwd. Veel praktische medische ervaring hebben zij meestal niet.
Houd er bovendien rekening mee dat, ondanks de STCW-normen, de kwaliteit van medische opleidingen wereldwijd sterk kan verschillen.
In België lopen derdejaarsstudenten Bachelor Nautische Wetenschappen aan de Hogere Zeevaartschool bijvoorbeeld stage op de spoeddienst van een ziekenhuis.
Een koopvaardijschip biedt echter wel belangrijke voordelen:
- meer beschutting en comfort;
- een uitgebreide scheepsapotheek;
- communicatiemiddelen om medische hulp vanaf de wal te organiseren
Wat met cruiseschepen?
Cruiseschepen beschikken doorgaans over betere voorzieningen voor noodsituaties:
- betere manoeuvreerbaarheid;
- stabilisatoren tegen rollen;
- een arts aan boord;
- een klein hospitaal .
Belangrijk om te weten: meer dan 98% van de wereldwijde koopvaardijvloot bestaat uit vrachtschepen en tankers, niet uit cruiseschepen.
SAR-vliegtuigen
SAR Vliegtuig
In sommige gevallen kan een kustwacht een SAR-vliegtuig inzetten om een reddingsvlot of extra overlevingsmateriaal te droppen in de buurt van personen in nood. Ook dit blijft complex:
- het materiaal mag niet op de schipbreukelingen terechtkomen;
- als het materiaal te ver afdrijft, kunnen zij het mogelijk niet bereiken.
Goed om te weten: de Belgische kustwacht beschikt niet over SAR-vliegtuigen. Nederland en Frankrijk beschikken daar wel over.
Besluit: voorkomen is beter dan genezen
Hoewel het niet onmogelijk is om door een koopvaardijschip te worden gered, is het verstandig er niet op te rekenen. De beste reddingsactie is die welke niet nodig is.
Zorg daarom dat:
- het schip technisch in uitstekende staat verkeert;
- alle veiligheidsuitrusting up-to-date is, regelmatig wordt gecontroleerd en aangepast is aan de geplande reis;
- de bemanning de nodige opleidingen heeft gevolgd
- de bemanning de nodige ervaring heeft
- de bemanning vertrouwd is met de veiligheidsprocedures en het gebruik van de nooduitrusting.
The sea doesn't care who you are , but how prepared you are !
Wees voorbereid op het ergste en volg een gespecialiseerde veiligheids training RYA/ISAF World sailing Offshore safety cursus -OPST voor jachten tot 24 meter.RYA/ISAF World sailing Offshore safety cursus -OPST .
Lees ook:
Beeld : RYA Sea survival boek
Heb je een vraag of opmerking? Laat het me weten op nautinstruct@gmail.com.
Ben je tevreden over dit artikel ?
Laat het weten op Google in een review, klik hier




