Wie kan je redden als je in nood bent, ver buiten het bereik van de reguliere reddingsdiensten?

Elke schipper moet beseffen dat hij of zij vanaf ongeveer 200 zeemijl van de kust buiten het bereik van reddingsboten en helikopters valt.

Wat gebeurt er dan?

Kan een koopvaardijschip je redden? 

Wanneer het MRCC (Maritime Rescue Coordination Centre) een noodbericht ontvangt, zal het — na de nodige verificaties — zoeken naar koopvaardijschepen in de buurt van de noodlocatie. Als er schepen binnen een redelijke afstand varen (bijvoorbeeld op twee à drie dagen afstand), kan het MRCC hen verzoeken assistentie te verlenen. Voor een koopvaardijschip is een reddingsoperatie echter een complexe en risicovolle onderneming.

Belangrijke aandachtspunten :

• Grote koopvaardijschepen zijn meestal moeilijk manoeuvreerbaar. In havens hebben ze vaak loodsen en sleepboten nodig om nauwkeurig te manoeuvreren.
• Bemanningen van koopvaardijschepen hebben doorgaans beperkte ervaring met reddingsoperaties.
• Een groot schip is stabieler terwijl het vaart. Stoppen naast een jacht of reddingsvlot is moeilijk en bij ruwe zee soms onmogelijk. Bovendien kunnen schepen met een hoge opbouw, zoals containerschepen, sterk gaan rollen, waardoor lading kan verschuiven en bijkomende gevaren ontstaan.
• Een reddingsboot te water laten terwijl het schip nog vaart, brengt aanzienlijke risico’s met zich mee. Bij twijfel zal een kapitein zijn bemanning niet onnodig in gevaar brengen.
• Er bestaat een risico dat een jacht of reddingsvlot onder het achterschip wordt gezogen door de werking van de schroef.

Als een schip erin slaagt om te stoppen , dicht bij een jacht of reddingsvlot , zijn er verschillende mogelijkheden:

- Reddingsboot te water laten

Een reddingsboot met bemanning inzetten is mogelijk, maar blijft gevaarlijk bij hoge golven en zware zeegang.

-  Loodsladder gebruiken

Een loodsladder kan langs de scheepswand worden neergelaten. Voor uitgeputte, onderkoelde, uitgedroogde of gewonde personen is het beklimmen ervan bijzonder zwaar en gevaarlijk. Bij hevige rolbewegingen kan de ladder bovendien tegen de romp slaan.

- Personen ophijsen

Personen kunnen met een cargonet of reddingsgordel aan boord worden gehesen. Ook hierbij bestaat het risico dat zij tegen de scheepswand botsen wanneer het schip rolt.

- Pallet in cargonet

Soms wordt een houten pallet in een cargonet neergelaten. Personen in nood gaan op de pallet staan en worden vervolgens met een kraan ( indien beschikbaar ) aan boord gehesen. Dit systeem biedt iets meer bescherming tegen schokken tegen de romp.

Wanneer onmiddellijke redding niet mogelijk is

Als evacuatie te gevaarlijk blijkt, kan een schip eventueel een extra reddingsvlot met overlevingsmateriaal te water laten om de overlevingskansen tijdelijk te vergroten. Dit biedt echter geen onmiddellijke redding.

Opmerking : Een schipper in nood moet soms afwegen of het veiliger is om aan boord van een nog drijvend jacht te blijven, of in een reddingsvlot.

Ben je veilig zodra je aan boord bent van een vrachtschip?

Vrachtschepen hebben geen arts aan boord. Wel beschikken bemanningsleden doorgaans over een STCW-opleiding in medische hulpverlening (Advanced Medical Care), die om de 5 jaar vernieuwd moet worden. Veel praktische medische ervaring hebben ze meestal niet .
In België lopen derdejaarsstudenten Bachelor Nautische Wetenschappen aan de Hogere Zeevaartschool bijvoorbeeld een stage op een spoeddienst van een ziekenhuis.
Hou er rekening mee , dat ondanks de STCW normen, de kwaliteit van medische opleidingen wereldwijd , niet dezelfde zijn.

Een koopvaardijschip biedt wel belangrijke voordelen:

• meer beschutting en comfort;
• een uitgebreide scheepsapotheek;
• communicatiemiddelen om medische hulp vanaf de wal te organiseren.

Wat met cruiseschepen?

Cruiseschepen beschikken doorgaans over betere voorzieningen voor noodsituaties:

•  betere manoeuvreerbaarheid;
•  stabilisatoren tegen rollen;
•  een arts aan boord;
•  een mini-hospitaal

Belangrijk om te weten: meer dan 98% van de koopvaardijvloot bestaat uit vrachtschepen en tankers, niet uit cruiseschepen.

SAR-vliegtuigen

In sommige gevallen kan een kustwacht een SAR-vliegtuig inzetten om een reddingsvlot of extra overlevingsmateriaal te droppen nabij de personen in nood. Ook dit blijft complex:

•  het materiaal mag niet op de schipbreukelingen terechtkomen;
•  als het te ver afdrijft, kunnen zij het mogelijk niet bereiken.

Goed om te weten: de Belgische kustwacht beschikt niet over SAR-vliegtuigen. Nederland en Frankrijk beschikken daar wel over.

Wees voorbereid

Voorkomen blijft beter dan genezen. Wie goed voorbereid de zee op wil gaan, doet er verstandig aan een gespecialiseerde RYA/ISAF World sailing Offshore safety cursus -OPST  te volgen voor jachten tot 24 meter.

Beeld : RYA Sea survival boek

Heb je een vraag of opmerking? Laat het me weten op nautinstruct@gmail.com.

 Ben je tevreden over dit artikel ?
Laat het weten op Google in een review, klik hier