Hoeveel water kan er in jouw bilge staan voordat je het merkt?”

Tijdens opleidingen en examens merk ik regelmatig dat zelfs ervaren zeilers de gevaren van water in de bilge onderschatten.
Veel zeilers vertrouwen op hun automatische bilgepomp, maar weten vaak niet of :

•  de bilge pomp wel werkt;
•  de vlotterschakelaar correct functioneert;
•  er een wateralarm aanwezig is;

Een automatische bilgepomp is geen garantie dat je veilig bent.

Hoeveel water in een 40voet zeilboot ?

Een vlotterschakelaar in de midden van de boot ,heeft meestal ongeveer 5 cm water nodig heeft om te worden geactiveerd.
Als we voor het gemak uitgaan van een theoretisch horizontaal bilge oppervlak van 10 × 3 meter, betekent 5 cm water:
10 × 3 × 0,05 = 1,5 m³ = 1.500 liter water.
Een echte boot heeft natuurlijk geen perfect vlakke bilge, waardoor de werkelijke hoeveelheid anders zal zijn. Maar het voorbeeld toont aan hoeveel water zich ongemerkt kan verzamelen.
Maar de berekening maakt wel één belangrijk punt duidelijk:
Er kan al een zeer grote hoeveelheid water aan boord zijn voordat een centraal geplaatste vlotterschakelaar wordt geactiveerd !

Wat onder zeil ? 

Onder zeil wordt het gevaar groter
Wanneer een zeilboot helt, verplaatst het water zich naar de lage zijde. Nu is er een veel grotere hoeveelheid water nodig om de vlotterschakelaar in de midden van de boot te activeren . Voor dezelfde bilgeoppervlakte onder een helling 15° kan dit dubbel zoveel zijn ( 3.000 liter water )

Gevaren voor de stabiliteit 

De grote hoeveel water in de bilge veroorzaakt ook het zogenaamde vrije-oppervlakte-effect (free surface effect).
Het water beweegt mee met de helling van de boot en kan daardoor de stabiliteit verminderen.
In de RYA Yachtmaster shorebased cursus komt de stabiliteit ook aan bod . 

Wat kun je doen?

•  Houd de bilge zo droog mogelijk.
•  Zoek altijd de oorzaak van iedere lekkage.
•  Test regelmatig de bilgepomp én de vlotterschakelaar.
•  Controleer de bilge vóór vertrek en tijdens iedere wachtwisseling.
•  Overweeg een wateralarm en extra pompen aan de zijkanten
•  Zorg waar mogelijk voor afzonderlijke bilgecompartimenten.
•  Denk bij langere tochten aan een tweede pomp en een back-upvoorziening. Lees ook : Redding op volle zee

Wanneer je tijdens het varen plotseling hoort dat de automatische bilgepomp aanslaat, negeer dit nooit. Het kan betekenen dat er ergens water binnenkomt.

Een automatische bilgepomp is een veiligheidsvoorziening, geen vervanging voor de controle van de schipper.
Een droge bilge is een belangrijk onderdeel van de veiligheid van je schip.

Opmerking : de berekening van 1.500 liter is een theoretisch voorbeeld. De werkelijke hoeveelheid water die nodig is om een vlotterschakelaar te activeren, verschilt per boot en is afhankelijk van de vorm van de bilge, de positie van de vlotter en eventuele compartimenten.

 Heb je een vraag of opmerking? Laat het me weten op nautinstruct@gmail.com. 

Ben je tevreden over dit artikel ?
Laat het weten op Google in een review, klik hier