Je boot is, zelfs als hij half gezonken is, je beste reddingsvlotboot.

Verlaat je schip pas als aan boord blijven gevaarlijker is dan het schip verlaten. Zelfs een zwaar beschadigd of gedeeltelijk gezonken schip kan nog lange tijd blijven drijven. Een schip biedt doorgaans meer bescherming tegen wind, golven en kou dan een reddingsvlot.

Het bevel om het schip te verlaten (abandon ship) wordt in principe door de schipper gegeven. Bij onmiddellijk levensgevaar moet de bemanning echter zelf kunnen handelen zonder op een bevel te wachten.

Voor je het schip verlaat

• Sla alarm. Zend een DSC Noodsignaal en maak Mayday-oproep via de marifoon en meld dat je het schip moet verlaten. Geef je positie, het aantal opvarenden en de aard van de noodsituatie door. Lees ook : De Distressknop die levens red

  • Activeer de EPIRB en, indien beschikbaar, de PLB  Zorg ervoor dat de EPIRB na het verlaten van het schip correct buiten het vaartuig kan functioneren. Lees ook : Verschil tussen noodbaken Epirb en PLB

• Gebruik vuurpijlen op het juiste moment. Activeer ze alleen als er een redelijke kans bestaat dat ze door andere schepen, vliegtuigen of reddingsdiensten worden waargenomen. 

• Gooi zoveel mogelijk geschikt drijvend materiaal overboord, zoals reddingsboeien, matrassen, kussens, dekens, overtollige reddingsvesten, een joon (drijvende markeringsboei), deuren en houten vloerplanken. Dit materiaal kan de reddingsdiensten helpen om de plaats van het ongeval en de opvarenden gemakkelijker terug te vinden. Doe dit alleen als het veilig kan en zonder de evacuatie te vertragen.

• Bescherm jezelf tegen onderkoeling. Trek warme, waterdichte kleding en zoveel mogelijk geschikte lagen aan. Gebruik een overlevingspak als dat beschikbaar is. Draag je reddingsvest correct .

• Neem de grab bag mee. Zorg dat deze onmiddellijk bereikbaar is en niet pas op het laatste moment moet worden samengesteld.

• Medicatie tegen zeeziekte , Neem zo snel mogelijk medicatie tegen zeeziekte in  en drink voldoende water om uitdroging te voorkomen. Lees ook:  zeeziekte is geen ziekte.

Wat hoort in een grab bag?

Een goede schipper stelt vooraf een grab bag samen en bewaart die op een gemakkelijk bereikbare plaats. De inhoud moet afgestemd zijn op het vaargebied, het aantal opvarenden en de verwachte overlevingsduur.

Denk onder meer aan:

• Draagbare, waterdichte VHF-marifoon met reservebatterijen en satelliet communicatie apparartuur ( indien aanwezig ) 

• Draagbare GPS  .

• EHBO-set en persoonlijke medicatie.

• Zoveel mogelijk drinkwater en, indien mogelijk, noodrantsoenen.

• Thermische beschermingsmiddelen, zoals reddingsdekens en geschikte overlevingskleding.

• Noodsignalen, zoals geschikte vuurpijlen en andere  signaalmiddelen.

• EPIRB en/of PLB, 

• Zaklamp, mes  en waterdichte opbergzakken.

• SART of AIS-SART, indien beschikbaar.

Controleer de inhoud regelmatig, vooral de houdbaarheidsdata, batterijen en waterdichte verpakkingen.

Het reddingsvlot klaarmaken

1. Maak het reddingsvlot klaar volgens de instructies van de fabrikant.

Controleer vooraf hoe het vlot wordt gelanceerd en waar de painter, de activeringslijn, zich bevindt. Een reddingsvlot blaast zich niet  automatisch op zodra het in het water komt.

2. Houd het vlot vast aan het schip.

Bevestig de painter volgens de gebruiksaanwijzing aan een geschikt, sterk bevestigingspunt. Werp het vlot vervolgens in het water en trek aan de painter om het op te blazen. Let op: het vlot moet correct worden geactiveerd voordat de opvarenden aan boord gaan.

3. Ga veilig aan boord.

Probeer vanuit het schip rechtstreeks in het opgeblazen vlot te stappen. Spring er niet in. Vermijd zoveel mogelijk dat je eerst in het water terechtkomt. Als iemand toch in het water valt, help hem dan zo snel mogelijk aan boord.

4. Help de andere opvarenden.

Een fysiek sterke of ervaren persoon kan als eerste aan boord gaan om anderen te helpen, voor zover dit veilig is. De veiligheid van de hele groep blijft doorslaggevend.

Zodra iedereen in het reddingsvlot zit

• Maak het vlot los van het schip zodra het veilig is om dat te doen. Doe dit onmiddellijk als het schip dreigt te zinken, te kapseizen of het vlot mee onder water te trekken.

• Gebruik het drijfanker volgens de instructies van de fabrikant. Dit vermindert de drift en helpt het vlot stabieler te houden.

• Activeer de EPIRB als dat nog niet gebeurd is. Plaats of bevestig deze volgens de gebruiksaanwijzing, zodat de antenne vrij zicht heeft en het toestel correct kan functioneren. Laat een daarvoor geschikte, drijvende EPIRB niet onder water liggen.

• Sluit de ingang van het vlot om warmteverlies en binnendringend water te beperken, maar zorg voor voldoende ventilatie.

• Controleer alle opvarenden. Behandel gewonden, beperk warmteverlies en verdeel het beschikbare drinkwater en de noodrantsoenen.

• Blijf bij elkaar en spaar energie. Houd de wacht, volg de weersomstandigheden en gebruik noodsignalen wanneer er een redelijke kans is dat ze worden waargenomen.

• Blijf in het vlot. Verlaat het alleen wanneer er een duidelijke, onmiddellijke reden is om dat te doen.

Overleven is mogelijk, maar voorbereiding is essentieel

Er zijn mensen die na weken of zelfs maanden op zee levend werden teruggevonden. Dat zijn uitzonderlijke gevallen, geen reden om de risico's te onderschatten. De kans op overleving neemt toe wanneer je voorbereid bent, de juiste uitrusting gebruikt en de instructies voor het reddingsvlot opvolgt.

Maak vooraf een checklist voor de noodsituatie ‘abandon ship’. Bespreek met de bemanning wie de Mayday-oproep doet, wie de EPIRB activeert, wie de grab bag meeneemt en wie het reddingsvlot klaarmaakt.

In een noodsituatie is er geen tijd om alles nog uit te zoeken. Een goede voorbereiding kan het verschil maken tussen leven en dood.