Om een MAYDAY-noodoproep te mogen doen, moet men voldoen aan 3 voorwaarden:

 Een MAYDAY-noodoproep via de VHF-marifoon is bedoeld voor situaties waarin een persoon of schip in ernstig en onmiddellijk gevaar verkeert en dringende hulp noodzakelijk is.

Wanneer is een MAYDAY gerechtvaardigd?

Er moet sprake zijn van een noodsituatie waarbij:

1. Een persoon of schip ernstig in gevaar verkeert.

2. Er sprake is van ernstig en onmiddellijk gevaar.

3. Onmiddellijke hulp noodzakelijk is.

Voorbeelden van situaties die een MAYDAY rechtvaardigen:

• Een persoon valt overboord en verkeert in levensgevaar.

• Er breekt brand uit aan boord die een ernstig gevaar vormt.

• De motor valt uit en het schip drijft snel af naar rotsen of een andere gevaarlijke situatie.

• Een persoon raakt ernstig gewond of wordt levensbedreigend ziek.

Voorbeelden van situaties die op zichzelf geen MAYDAY rechtvaardigen

• Motorpech ver van de kust, zonder onmiddellijk gevaar.

• Een gebroken arm zonder levensbedreigende complicaties.

• Een hond valt overboord.

• Zeeziekte.

De ernst van de situatie is altijd bepalend. Ook een aanvankelijk minder ernstig incident kan evolueren naar een noodsituatie.

Een opzettelijk valse noodoproep is verboden en kan strafrechtelijk worden vervolgd. Afhankelijk van de omstandigheden kunnen ook de veroorzaakte kosten worden teruggevorderd.

Hoe verstuur je een digitale noodoproep via DSC?

Een VHF-marifoon met DSC (Digital Selective Calling) beschikt over een speciale DISTRESS-knop.

Bij een noodsituatie gebruik je deze knop om een digitale noodoproep te verzenden. De oproep wordt ontvangen door compatibele DSC-toestellen binnen radiobereik, waaronder kuststations en schepen die het signaal kunnen ontvangen. Als je marifoon correct verbonden is met een GNSS, kan ook je positie worden meegestuurd.

Hoe werkt de DSC -DISTRESS-knop?

Bij veel toestellen moet je het beschermklepje openen en de knop enkele seconden ingedrukt houden. De exacte procedure verschilt per merk en model. Lees ook: De distressknop die levens redt.

Let op de volgende punten:

• Lees vooraf de handleiding van je marifoon. Niet alle toestellen werken op dezelfde manier.
• De DSC-noodoproep werkt niet correct als de vereiste MMSI-gegevens niet zijn geprogrammeerd.
• Zonder GNSS-verbinding kan de positie ontbreken. Je moet dan zelf je positie doorgeven.
• Opgelet : controleer in de handleiding of de configuratie van je toestel, inclusief eventuele ATIS-instellingen, de DSC-functionaliteit beïnvloedt.
• Zorg ervoor dat je marifoon correct geregistreerd is en dat de MMSI-gegevens overeenstemmen met de registratie van het schip.

De theoretische VHF-reikwijdte is sterk afhankelijk van de hoogte van de antennes, de omstandigheden en eventuele obstakels.  De reikwijdte t.o.v. een  kustwachtstation is vooral afhankelijk van de hoogte van de antenne. Dit is ongeveer 20 mijl voor een motorboot en 30 mijl voor een zeilboot ,  maar dit is geen garantie. Op grotere afstand ben je doorgaans afhankelijk van andere schepen die je noodoproep kunnen ontvangen en eventueel kunnen doorgeven. Lees ook : Hoe ver kan men communiceren op zee

Een digitale noodoproep volstaat niet

Na het activeren van de DISTRESS-knop moet je, zodra dat mogelijk is, ook een vocale noodoproep op VHF-kanaal 16 doen. Begin met het woord MAYDAY en geef je identiteit, positie, aard van de noodsituatie en de gewenste hulp door.

Wie een SRC-opleiding heeft gevolgd, leert ook hoe een volledige DSC-noodoproep kan worden opgesteld en hoe de communicatie daarna verloopt.

Zorg ervoor dat alle bemanningsleden minstens weten hoe ze de DISTRESS-knop moeten bedienen en hoe ze een noodoproep via de marifoon kunnen doen. 

Lees ook: Checklist noodoproep MAYDAY.

De bevestiging en opvolging van een noodoproep

Een digitale DSC-noodoproep is een alarmmelding, geen garantie dat de reddingsdiensten je situatie volledig begrijpen. Daarom is het belangrijk om zo snel mogelijk ook mondeling contact te maken.

Volg de toepasselijke DSC-procedure en de instructies van het kuststation. Blijf bereikbaar op de marifoon en geef aanvullende informatie wanneer dat nodig is. Een uitblijvende bevestiging betekent niet dat je de noodoproep niet moet opvolgen of herhalen volgens de voorgeschreven procedure.

Je positie doorgeven: van levensbelang

Een correcte en duidelijke positie is essentieel voor een snelle redding. Hulpdiensten moeten weten waar je bent om je te kunnen bereiken.

• Geef je breedtegraad (latitude) en daarna je lengtegraad (longitude) door , cijfer per cijfer 

• Spreek langzaam en duidelijk en herhaal de cijfers indien nodig.

• Gebruik de positie die je GNSS aangeeft en vermeld de gebruikte notatie.

• Werkt je GPS niet meer? Geef dan je laatst bekende positie, de gevolgde koers en de snelheid door.

• Ben je in de buurt van een herkenbaar punt, vermeld dan ook de peiling en afstand tot dat punt.

Noteer daarom regelmatig je positie in het scheepslogboek, minstens elk uur en bij elke belangrijke koerswijziging. Zo beschik je over nuttige informatie als je navigatiesystemen uitvallen.

Vergeet je EPIRB of PLB niet

Beschik je over een EPIRB of PLB, dan kan die bij een noodsituatie een belangrijk aanvullend middel zijn om de hulpdiensten te alarmeren. Activeer het toestel volgens de instructies van de fabrikant en de toepasselijke noodprocedure. Lees ook : Verschil tussen Epirb of PLB 

In onze VHF/SRC-marifoonopleiding besteden we uitgebreid aandacht aan noodoproepen, DSC, de juiste communicatieprocedures en het correct doorgeven van je positie.

Een noodsituatie is niet het moment om voor het eerst uit te zoeken hoe je marifoon werkt.